Is een aanrijding met 35 km/u gevaarlijker dan met 50 km/u?

Dat is geen logische gedachte: als je in je auto ergens tegenaan botst met 35 kilometer per uur, is de schade aan het andere object kleiner dan wanneer je er tegenaan botst met 50 kilometer per uur. Nou, dat is dan een hele korte Feit of Fabel: een fabel dus! Of kan er toch meer over verteld worden? Zit het toch iets anders in elkaar? Het is een fabel als het gaat om een aanrijding tussen een auto en een persoon. De kans dat de persoon bij een aanrijding met 50 kilometer per uur ernstig letsel oploopt, is groter dan bij 35 kilometer per uur. Immers, hoe harder de klap, hoe groter de impact.

Inzittenden

Volgens onderzoek door de ADAC (Allgemeiner Deutscher Automobilclub, vergelijkbaar met de ANWB in Nederland) blijkt dat het voor de inzittenden van een auto heel anders kan uitpakken. Hoe zit dit?

Botsproeven hebben aangetoond dat een botsing met 35 kilometer per uur gevaarlijker kan zijn dan een botsing met 50 kilometer per uur. Veel veiligheidssystemen in auto’s zijn zo geprogrammeerd dat deze veiligheidssystemen pas in werking treden bij een snelheid vanaf 50 kilometer per uur. Onderzoek met zogenaamde crashtestdummy’s door de ADAC toonden aan dat de crashtestdummy in de auto ernstiger ‘gewond’ raakte bij 35 kilometer per uur dan bij 50 kilometer per uur.

Hoe komt dit?

De veiligheidsgordels in moderne auto’s beschikken over een spankrachtbegrenzer. Deze spankrachtbegrenzer, of gordelspanner, laat een deel van de gordel los om het bovenlichaam bij een botsing te ontlasten bij een impact vanaf een bepaalde snelheid. Die snelheid is 50 kilometer per uur.

Dit betekent dat als de impact plaatsvindt met een lagere snelheid, de spankrachtbegrenzer niet wordt ingeschakeld en de gordelspanner de gordel blijft aanspannen. Hierdoor nemen de krachten op het lichaam toe en kom je als bestuurder en als passagier van de auto zonder enige demping in de veiligheidsgordel vast te zitten.

Uit de botsproeven met een snelheid van 35 kilometer per uur blijkt dat de borstkas van de inzittenden van de auto aanzienlijk meer wordt samengedrukt dan bij een botsing met 50 kilometer per uur, doordat de gordel blijft aangespannen. Dit leidt tot een groter risico op letselschade. Met name bij oudere mensen omdat zij minder goed bestand zijn tegen stoten op het lichaam.

Meetsnelheid veiligheidssystemen auto’s

Dat een bepaalde veiligheidssystemen (zoals de omschreven spankrachtbegrenzer, maar bijvoorbeeld ook het adaptieve knipperende remlicht) pas in werking treden vanaf 50 kilometer per uur, komt omdat dit de standaard meetsnelheid is in veel botsproeven, zoals de Euro NCAP*. Autofabrikanten stellen de werking van de veiligheidssystemen in hun auto’s in op die standaard meetsnelheid.

Het onderzoek van ADAC laat zien hoe autofabrikanten hun auto’s optimaliseren voor de scenario’s die door de testinstituten zijn aangevraagd. En hierdoor minder aandacht besteden aan andere, wellicht meer voorkomende scenario’s zoals een botstest met een lagere snelheid.

Nieuwe tests

Onder andere door het onderzoek van ADAC ontwikkelt Euro NCAP dit jaar nieuwe tests waarbij auto’s ook bij een lagere snelheid dan 50 kilometer per uur worden getest op botsveiligheid. Dit zal er dan ook toe bijdragen dat autofabrikanten de veiligheidssystemen in hun auto’s ook bij lagere snelheden zullen laten werken om aan de testvereisten te kunnen voldoen.

In Nederland zijn steeds meer gemeentes die de maximum snelheid binnen de bebouwde kom maximeren naar 30 kilometer per uur. Dit voedt de behoefte om de veiligheidssystemen bij een lagere snelheid dan 50 kilometer per uur te laten werken.